เตือนประชาชนผู้ป่วยเบาหวานทั่วโลกถูกตัดเท้าปีละ 1ล้าน เท้า
นายแพทย์ชำนาญ หาญสุทธิเวชกุล นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ในสัปดาห์รณรงค์วันเบาหวานโลก 14-18 พฤศจิกายนนี้ ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญในผู้ป่วยเบาหวาน ที่ไม่อยากให้ประชาชนมองข้าม เนื่องจากขณะนี้ข้อมูลทั่วโลกทุก 1 ปี มีผู้ป่วยเบาหวานต้องถูกตัดเท้าทิ้งถึง 1 ล้านเท้า สำหรับประเทศไทยพบผู้ป่วยเบาหวานมีภาวะแทรกซ้อนที่เท้าร้อยละ 17 และจากการศึกษาผู้ป่วยที่ถูกตัดขา 142 ราย หรือร้อยละ 1.5 พบว่าส่วนใหญ่จะถูกตัดนิ้วเท้าคิดเป็นร้อยละ 64 และผู้ป่วยเป็นเบาหวานมานานเฉลี่ย 10 ปี ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญคือการที่เคยมีแผลที่เท้ามาก่อนโดยมีความเสี่ยงถึง 60 เท่า และการที่ผู้ป่วยมีความผิดปกติของหลอดเลือดส่วนปลายโดยการตรวจชีพจรที่เท้าไม่พบถึงร้อยละ 40 ในผู้ป่วยที่ถูกตัดเท้าซึ่งมีความเสี่ยง 5 เท่า นายแพทย์ชำนาญกล่าวต่อไปว่า การเกิดแผลในผู้ป่วยเบาหวาน เป็นผลมาจากหลายปัจจัยร่วมกันซึ่งต่อเนื่องมาการควบคุมเบาหวานไม่ดี ปัจจัยเหล่านี้ได้แก่ ความผิดปกติของหลอดเลือดแดงส่วนปลาย และความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลาย ซึ่งนอกจากทำให้ผู้ป่วยเสียการรับรู้ความรู้สึกที่ป้องกันไม่ให้เกิดการบาดเจ็บต่อเท้าและการทำงานของกล้ามเนื้อลดลงแล้ว ยังทำให้เกิดการรับน้ำหนักที่ไม่สมดุลและเกิดการผิดรูปของเท้า จึงเกิดแผลบริเวณที่มีแรงกดทับจากน้ำหนักตัวได้ง่าย นอกจากนี้ผู้ป่วยที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ การทำงานของเม็ดเลือดขาวในการกำจัดเชื้อโรคจะลดลง ทำให้เกิดการติดเชื้อและการลุกลามได้รวดเร็ว นายแพทย์ชำนาญกล่าวอีกว่า ผู้ป่วยเบาหวานมีโอกาสเกิดแผลที่เท้าและถูกตัดขาได้มากกว่าคนธรรมดาหลายเท่าตัว การเป็นแผลที่เท้าของผู้ป่วยมักจะเริ่มจากสาเหตุเล็กๆน้อยๆที่สามารถป้องกันได้ หรือบางครั้งอาจเกิดจากอุบัติเหตุเล็กๆน้อยๆที่สามารถป้องกันได้ เช่น การตัดเล็บเท้าลึกเกินไป การใส่รองเท้าคับเกินไป เป็นต้น การป้องกันและการรักษาให้ถูกต้องที่ต้นเหตุของการเกิดโรค คือ การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด อย่าทำให้มีน้ำตาลสูงนานๆ เพราะจะทำให้เส้นประสาทเสื่อมเกิดแผลที่เท้าได้ง่าย ควบคุมระดับไขมันในเลือด และควบคุมความดันโลหิตให้ดี ซึ่งจะเป็นวิธีการที่สำคัญที่สุดที่สามารถลดโอกาสการเกิดแผลเรื้อรังจากเบาหวานได้ดีที่สุด ดังนั้นการดูแลเท้าของผู้ป่วยเบาหวานจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยเบาหวานต้องถูกตัดนิ้ว ตัดเท้าหรือตัดขาทิ้ง ขอให้ผู้ป่วยเบาหวานปฏิบัติตัวง่ายๆ ดังนี้ 1. ควรแช่เท้าในน้ำอุ่นสัปดาห์ละ 2 ครั้งๆละ 15-30 นาที เพื่อกระตุ้นให้หลอดเลือดขยายตัวเพื่อไปเลี้ยงปลายเท้า 2. ควรใช้โลชั่นชนิดที่ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวหนังทาเท้าทุกวัน เพื่อทำให้เท้าชุ่มชื้นอยู่เป็นประจำ ไม่ทำให้เกิดการแห้งแตกอันเป็นที่มาของแผลต่างๆ 3. ควรสวมถุงเท้าเป็นประจำเพื่อรักษาความชุ่มชื้นให้แก่เท้า และป้องกันแผลที่เกิดจากการขีดข่วนต่างๆ และ 4. ควรหมั่นตรวจเท้าทุกวันเพื่อดูแลความสะอาดและป้องกันการเกิดแผลที่เท้า
ดาวน์โหลดเอกสาร