สสจ.เชียงราย เตือนอย่าซื้อเครื่องดื่มรังนกปลอมมาบริโภค อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพไ
สสจ.เชียงราย เตือนอย่าซื้อเครื่องดื่มรังนกปลอมมาบริโภค อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้ สาธารณสุขเชียงราย ตรวจพบเครื่องดื่มรังนกที่ไม่ได้ขออนุญาต แสดงฉลากไม่ถูกต้อง ได้แก่ เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูปฝาเหลือง 1,428 ขวด และเครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูปฝาน้ำเงิน 300 ขวด พร้อมเตือนผู้บริโภคอย่าซื้อรังนกชนิดบรรจุถุงหรือขวด ซึ่งไม่ระบุแหล่งผลิต วันหมดอายุ อาจเป็นของปลอมเกิดอันตรายต่อสุขภาพได้ เผยขณะนี้ยังมีรังนกปลอมมีวางขายตามร้านค้าทั่วไป ราคาถูก แนะผู้บริโภคควรเลือกซื้อรังนกแท้ ควรพิจารณาที่ราคาเหมาะสม มีฉลากระบุชื่อ ที่อยู่ผู้ผลิต / ผู้จำหน่าย และมีเครื่องหมาย อย. ที่ชัดเจน นายแพทย์ชำนาญ หาญสุทธิเวชกุล นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย เปิดเผยถึงการปฏิบัติงานของ กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคฯ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย ได้ร่วมกับโรงพยาบาลป่าแดด ออกตรวจสถานที่ผลิตอาหาร ในพื้นที่อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย พบว่ามีการผลิตเครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป ที่ยังไม่ได้ขออนุญาต ในเบื้องต้น จึงได้แจ้งให้ผู้ดำเนินกิจการให้ดำเนินการขออนุญาตให้ถูกต้อง หากยังมีการตรวจพบภายหลังว่ามีการผลิตและจัดจำหน่ายโดยไม่ขออนุญาตอีก จะดำเนินคดีความผิดตามพรบ.อาหาร พ.ศ. 2522 พร้อมกับได้ยึดอาหารที่ไม่ได้ขออนุญาตดังนี้ 1. เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูปฝาเหลือง จำนวน 1,428 ขวด และ2.เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูปฝาน้ำเงิน จำนวน 300 ขวด จึงขอเตือนมายังผู้ประกอบการ หากจะผลิตเครื่องดื่มรังนกเพื่อจำหน่าย ก็ให้ทำการขออนุญาตให้ถูกต้องก่อน หากฝ่าฝืนและตรวจพบอีก จะถูกดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ทั้งนี้ การตั้งโรงงานผลิตเพื่อจำหน่ายเครื่องดื่มรังนก โดยไม่ได้รับอนุญาต จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 3 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นอกจากนี้ หากผู้รับอนุญาตผลิตอาหารไม่ได้รับอนุญาตขึ้นทะเบียนตำรับอาหาร มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 2 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ในส่วนของสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตเครื่องดื่มรังนกปลอม ในหลายจังหวัดเคยพบ มีการจำหน่ายขวดพลาสติกเปล่า สำหรับบรรจุเครื่องดื่มรังนกพร้อมปิดผนึกฉลากข้างขวด ซึ่งระบุเลขสารบบอาหารที่ไม่ได้รับอนุญาตจาก อย. อย่างแพร่หลายในร้านค้าทั่วไป โดยมีข้อความระบุบนฉลากถึงส่วนประกอบต่างๆ อาทิ รังนกแห้ง น้ำตาล ไม่ใช้วัตถุกันเสีย โปรดแช่เย็น รวมถึงระบุเลขสารบบอาหาร 10-2-15362-2-0082 ซึ่งเลขสารบบดังกล่าวไม่ได้รับอนุญาต หรือที่เรียกว่า เครื่องหมาย อย.ปลอม ซึ่งมีความไม่ถูกต้องหลายประการที่สามารถเห็นได้จากรูปลักษณ์ภายนอก เช่น ที่ฉลากอาหารมีความไม่ถูกต้องทั้งหน่วยงานที่อนุญาต สถานที่ผลิต รวมทั้งปี พ.ศ. ที่อนุญาต เข้าข่ายเป็นการปลอมเลขสารบบ ซึ่งการพิจารณาเรื่องดังกล่าว อาจสรุปได้ 2 กรณี ได้แก่ กรณีที่ 1 ผู้ผลิตเครื่องดื่มรังนกที่นำขวดพลาสติกดังกล่าวไปบรรจุอาหารเพื่อจำหน่าย ถือว่ามีความผิดในข้อหาผลิตอาหารเพื่อจำหน่ายหรือจำหน่ายอาหารปลอม โดยใช้ฉลากเพื่อลวง หรือพยายามลวงผู้ซื้อให้เข้าใจผิด เนื่องจากใช้เลขสารบบปลอม มีความผิดตามกฎหมายเข้าข่ายอาหารปลอมมีโทษจำคุกตั้งแต่ 6 เดือนถึง 10 ปี และปรับตั้งแต่ 5,000 100,000 บาท กรณีตั้งโรงงานผลิตเพื่อจำหน่ายเครื่องดื่มรังนก โดยไม่ได้รับอนุญาตจะมีโทษ จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 3 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นอกจากนี้ หากผู้รับอนุญาตผลิตอาหารไม่ได้รับอนุญาตขึ้นทะเบียนตำรับอาหาร มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 2 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ กรณีที่ 2 ผู้ผลิตภาชนะบรรจุและผู้จำหน่ายภาชนะบรรจุที่เป็นขวดพลาสติกเปล่าแก่ผู้ผลิต จะมีความผิดแห่งประมวลกฎหมายอาญาในฐานะผู้สนับสนุนให้กระทำความผิด ในข้อหาผลิตเพื่อจำหน่ายอาหารปลอมหรือจำหน่ายอาหารปลอม ต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่กฎหมายกำหนดไว้ สำหรับความผิดข้อหาผลิตเพื่อจำหน่ายอาหารปลอมหรือจำหน่ายอาหารปลอม นายแพทย์ชำนาญกล่าวต่อไปว่า รังนกเป็นผลผลิตจากนกอีแอ่น (นกนางแอ่น นกแอ่นกินรัง) โดยนิยมนำมาปรุงเป็นอาหารหรือเครื่องดื่มรังนก รังนกและผลิตภัณฑ์รังนกมีจำหน่ายหลากหลายรูปแบบ ทั้งรังนกแห้ง รังนกกึ่งสำเร็จรูป รังนกสดพร้อมปรุง เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป เครื่องดื่มรังนกผสมโสม เครื่องดื่มรังนกสูตรไม่มีน้ำตาล เครื่องดื่มรังนกผสมคอลลาเจน ปัจจุบันตลาดทั้งในและนอกประเทศมีความต้องการบริโภครังนกสูงมาก จนรังนกแท้ตามธรรมชาติไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด จึงมีผู้ฉวยโอกาสผลิตรังนกปลอมเลียนแบบรังนกแท้จนเกิดคดีความอยู่เนืองๆ เนื่องจากรังนกแห้งจะมีมูลค่าสูงถึงหนึ่งแสนบาทต่อกิโลกรัม ขณะที่รังนกปลอมที่ทำจากยางคารายาจะกิโลกรัมละ 3,000 -4,000 บาทเท่านั้น จนมีผู้หลงเชื่อซื้อรังนกปลอมสูญเงินนับแสนบาท กรมวิทยาศาสตร์บริการ เคยทำการตรวจสอบในห้องปฏิบัติการ โดยใช้วิธีการทางเคมีและเทคนิคอินฟราเรดสเปคโทรสโคปิ สามารถบอกได้ว่ารังนกแท้ที่ทำมาจากรังนกอีแอ่นจะมีส่วนประกอบหลักเป็นโปรตีนสูงกว่า 50% และมีคาร์โบไฮเดรตประมาณ 22% ขณะที่รังนกปลอมจะมีโปรตีนเพียง 2% แต่จะมีคาร์โบไฮเดรตสูงกว่า 70% นอกจากนั้นรังนกทุกชนิดจะมีรูปแบบของลายพิมพ์อินฟราเรดสเปคตรัมและส่วนประกอบของกรดอะมิโนที่มีเอกลักษณ์ แตกต่างจากวัตถุชนิดอื่นชัดเจน โดยเฉพาะรังนกปลอมที่ทำจากยางคารายา จากการสุ่มตัวอย่างเครื่องดื่มรังนกที่ร้านขายบางแห่งในกรุงเทพฯ ตามริมบาทวิถีและร้านค้ามาทดลอง พบว่าเป็นของปลอมที่ทำมาจากยางคารายา แป้งข้าวเจ้าและน้ำมันปาล์ม โดยทำรูปร่างให้ดูคล้ายรังนกซึ่งมีขนอ่อนของนกปะปนอยู่ด้วย ทั้งนี้ยางคารายาที่นำมาผลิตเป็นรังนกปลอมจะมาจากต้นสุพรรณิกา (Sterculia urens) มีถิ่นกำเนิดในอินเดีย โดยยางคารายามีสีขาว สีเหลืองอมชมพูจนถึงสีน้ำตาลเข้ม กลิ่นคล้ายน้ำส้มสายชู รูปร่างไม่แน่นอน ไม่ละลายน้ำ แต่ดูดซับน้ำและพองตัวคล้ายรังนก โดยยางชนิดนี้ถึงจะยังใช้ในอาหารได้ปลอดภัย แต่ไม่มีคุณค่าทางอาหารและยังใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น การทำฟัน ยา อาหาร สิ่งทอ กระดาษ ในส่วนของผู้บริโภค จึงขอให้ระมัดระวังในการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มรังนก หากต้องการเลือกซื้อรังนกเพื่อการปรุงจำหน่ายหรือบริโภคในครัวเรือน ควรพิจารณาที่ราคาเหมาะสม มีฉลากระบุชื่อ ที่อยู่ผู้ผลิต / ผู้จำหน่าย และมีเครื่องหมาย อย. ที่ชัดเจน หากเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีการบรรจุในภาชนะปิดผนึกเรียบร้อยพร้อมจำหน่ายให้แก่ผู้บริโภคทันที จะจัดเป็นเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ต้องมีฉลากแสดงรายละเอียดเป็นภาษาไทย เช่น ชื่ออาหาร ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิต ส่วนประกอบ วันที่ผลิตหรือหมดอายุ ที่สำคัญไม่ควรซื้อรังนกชนิดที่บรรจุถุงหรือขวด ซึ่งไม่ระบุแหล่งผลิต วันหมดอายุ เพราะอาจเป็นรังนกปลอม รวมทั้งผลิตภัณฑ์นั้นอาจมีการผลิต และเก็บรักษาที่ไม่ถูกสุขลักษณะ เมื่อบริโภคแล้วอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้ หรือหากสงสัยว่าเครื่องหมาย อย.ที่ผลิตภัณฑ์ถูกต้องหรือไม่ สามารถสอบถามได้ที่ ศูนย์บริการผลิตภัณฑ์สุขภาพเบ็ดเสร็จ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) โทร.0 2590 7442 หรือ โทร 1556 หรือแจ้งสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด สำหรับวิธีการเลือกซื้อที่ดูจากตัวผลิตภัณฑ์นั้น เนื่องจากปัจจุบันในท้องตลาดมีทั้งเครื่องดื่มรังนกแท้ และรังนกปลอมจากยางคารายากัมจำหน่ายกันอย่างแพร่หลายในร้านค้าทั่วไป ซึ่งมีลักษณะที่ดูจากภายนอกคล้ายกันมาก โดยมีวิธีสังเกตดังนี้ รังนกแท้ จะมีกลิ่นคาวของน้ำลายนกนางแอ่นในขณะตุ๋น เห็นเป็นเส้นชัดเจน และมีรสชาติความอร่อยและความข้นเหนียวของรังนก ส่วนรังนกปลอม จะไม่มีกลิ่นคาวเลย มีลักษณะเป็นก้อนหรือแผ่นเล็กๆ คล้ายวุ้น ไม่มีรสชาติความอร่อยแม้จะผ่านการปรุงรสมาแล้ว และยังไม่มีความข้นเหนียวเหมือนรังนกแท้อีกด้วย ดังนั้น หากต้องการซื้อรังนกนางแอ่นแท้ชนิดแห้ง ควรซื้อจากแหล่งจำหน่ายที่น่าเชื่อถือไว้ใจได้